Dit wetsvoorstel wijzigt de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) met als doel de beschikbaarheid en de bereikbaarheid van de lokale bibliotheek structureel te waarborgen door middel van een wettelijke zorgplicht voor gemeenten en openbare lichamen. De wijziging van de Wsob omvat ook een structurele regeling voor de samenwerking tussen de bibliotheken en het onderwijs op het gebied van leesbevordering. Ten tweede wijzigt dit wetsvoorstel de Auteurswet en de Wet op de naburige rechten met als doel een leenrechtvergoeding voor uitleningen door schoolbibliotheken in het leven te roepen en de regeling voor de onderhandelingen over rechtvergoedingen te verduidelijken en aan te scherpen.
Het voorstel beoogt een solide en structurele basis te leggen voor de aanwezigheid van een bibliotheek in alle gemeenten en de drie openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Daarom wordt de bestaande bevorderingstaak voor gemeenten en openbare lichamen omgezet in een zorgplicht. Deze zorgplicht houdt in dat iedere gemeente en ieder openbaar lichaam voorziet in een aanbod van bibliotheekvoorzieningen, dat als geheel binnen redelijke afstand voor de inwoners toegankelijk is. Daarnaast dient de zorgplicht voor een verankering van de samenwerking tussen de bibliotheek en het onderwijs bij leesbevordering en een integraal en gebruiksvriendelijk fysiek en digitaal aanbod voor de gebruiker. Van gemeenten en de openbare lichamen wordt verwacht dat zij na overleg met de lokale bibliotheek in een meerjarenplan beschrijven op welke manier zij invulling geven aan de zorgplicht.
De Auteurswet staat het uitlenen van auteursrechtelijk beschermde werken zoals boeken, tijdschriften en andere geschriften toe. Reguliere bibliotheken die uitleningen verrichten, zijn daarvoor aan de rechthebbenden een billijke vergoeding verschuldigd. Op grond van de Auteurswet zijn scholen – net als andere instellingen van onderwijs en instellingen van onderzoek – echter vrijgesteld van de afdracht van leenrechtvergoedingen bij de uitlening van werken. In de praktijk blijkt sprake te zijn van een verschuiving van uitleningen van kinder- en jeugdboeken door lokale bibliotheken naar schoolbibliotheken. De rechthebbenden krijgen daardoor steeds vaker geen billijke vergoeding. Voorgesteld wordt de vrijstelling op te heffen voor uitleningen door scholen in het primair, voortgezet en (voortgezet) speciaal onderwijs en instellingen in het middelbaar beroepsonderwijs, en door de aan die scholen verbonden bibliotheken en deze vergoeding rechtstreeks ten laste te leggen van de begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Deze samenvatting is gebaseerd op het wetsvoorstel en de memorie van toelichting zoals ingediend bij de Tweede Kamer.
Het voorstel is in behandeling bij de Tweede Kamer.
ingediend
12 februari 2026titel
Wijziging van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen in verband met onder andere de toevoeging van een verplichting voor gemeenten en openbare lichamen omten minste één volwaardige bibliotheekvoorziening in stand te houden, alsmede tot wijziging van de Auteurswet en de Wet op de naburige rechten in verband met onderandere de toevoeging van een regeling voor een leenrechtvergoeding bij uitleningen door schoolbibliothekenschriftelijke voorbereiding
ondertekening
inwerkingtreding
Op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip dat voor de verschillende artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden vastgesteld