Dinsdag 21 april 2026, commissie Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)

Beslispunt

Welke procedure wenst de commissie te volgen:

• - 

  een datum te bepalen voor het leveren van inbreng voor een verslag;
• - 

  te volstaan met een blanco verslag (geen vragen of opmerkingen, afdoen als hamerstuk of stemming);
• - 

  te volstaan met een verslag onder voorbehoud van plenaire behandeling (geen schriftelijke behandeling, wel een mondelinge behandeling plenair)?

Toelichting

• - 

  Het wetsvoorstel is op 7 april 2026 aangenomen door de Tweede Kamer (zie het stemmingsoverzicht in de bijlage).
• - 

  Het wetsvoorstel heeft primair tot doel de noodzakelijke voorwaarden te creëren om langdurig schoolverzuim van leerlingen en studenten te voorkomen en te verminderen.

Internetconsultatie en uitvoeringstoetsen

Conform de Kamernotitie Uitvoerbaarheid, handhaafbaarheid en doenvermogen burgers treft u hieronder een overzicht met link naar de internetconsultatie en uitvoeringstoetsen:

Beslispunt

Welke procedure wenst de commissie te volgen:

• - 

  een datum te bepalen voor het leveren van inbreng voor een verslag;
• - 

  te volstaan met een blanco verslag (geen vragen of opmerkingen, afdoen als hamerstuk of stemming);
• - 

  te volstaan met een verslag onder voorbehoud van plenaire behandeling (geen schriftelijke behandeling, wel een mondelinge behandeling plenair)?

Toelichting

• - 

  Het wetsvoorstel is op 15 april 2026 aangenomen door de Tweede Kamer (zie het stemmingsoverzicht in de bijlage).
• - 

  Met dit wetsvoorstel wordt het stelsel van onderwijshuisvesting geoptimaliseerd. Gemeenten worden verplicht een integraal huisvestingsplan (IHP) vast te stellen en schoolbesturen een meerjarenonderhoudsplan (MJOP). Daarnaast wordt het begrip 'renovatie' toegevoegd aan de voorzieningen in de huisvesting waarvoor gemeenten verantwoordelijk zijn. Tot slot wordt in het primair onderwijs, in lijn met het voortgezet onderwijs, mogelijk gemaakt om exploitatieoverschotten te investeren in huisvesting.
• - 

  Ter informatie is als bijage opgenomen de Wetenschapstoets Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting

  (36692) die door Parlement & Wetenschap met betrekking tot dit wetsvoorstel is uitgevoerd. Parlement & Wetenschap wil wetenschappelijke inzichten een prominente plaats geven in het parlementaire proces. De Tweede Kamer en zeven nationale wetenschapsorganisaties werken hiertoe samen.

Internetconsultatie en uitvoeringstoetsen

Conform de Kamernotitie Uitvoerbaarheid, handhaafbaarheid en doenvermogen burgers treft u hieronder een overzicht met link naar de internetconsultatie en uitvoeringstoetsen:

Beslispunt

Welke procedure wenst de commissie te volgen:

• - 

  een datum te bepalen voor het leveren van inbreng voor een verslag;
• - 

  te volstaan met een blanco verslag (geen vragen of opmerkingen, afdoen als hamerstuk of stemming);
• - 

  te volstaan met een verslag onder voorbehoud van plenaire behandeling (geen schriftelijke behandeling, wel een mondelinge behandeling plenair)?

Toelichting

• - 

  Het wetsvoorstel is op 15 april 2026 aangenomen door de Tweede Kamer (zie het stemmingsoverzicht in de bijlage).
• - 

  Met dit wetsvoorstel worden de regels rondom onderwijstijd aangepast om meer maatwerk en flexibiliteit mogelijk te maken, zodat nieuwe leer- en werkvormen kunnen worden aangeboden en studenten beter voorbereid de arbeidsmarkt betreden, terwijl een kwalitatief goed en uitdagend onderwijsprogramma het uitgangspunt blijft. Aanleiding is dat de huidige wet- en regelgeving de aansluiting van opleidingen op de beroepspraktijk en op de behoeften van de student niet altijd optimaal mogelijk maakt.

Internetconsultatie en uitvoeringstoetsen

Conform de Kamernotitie Uitvoerbaarheid, handhaafbaarheid en doenvermogen burgers treft u hieronder een overzicht met link naar de internetconsultatie en uitvoeringstoetsen:

Beslispunt

Wenst de commissie:

• - 

  het wetsvoorstel af te doen als hamerstuk of na stemming?
• - 

  aan de Kamervoorzitter een datumvoorstel te doen voor een plenair debat?
• - 

  een datum te bepalen voor het leveren van inbreng voor een derde verslag? De commissie meldt het wetsvoorstel in dit geval aan voor plenaire behandeling onder voorbehoud van tijdige ontvangst van de nota naar aanleiding van het derde verslag (zie artikel 45.5 Reglement van Orde Eerste Kamer).

Toelichting

• - 

  Het wetsvoorstel is op 17 november 2021 ingediend en op 18 februari 2025 met algemene stemmen aangenomen door de Tweede Kamer (zie het stemmingsoverzicht in de bijlage).
• - 

  Met dit wetsvoorstel wordt de Archiefwet 1995 gemoderniseerd, zodat deze beter aansluit bij de praktijk van digitaal informatiebeheer. Het voorstel beoogt tevens het stelsel van toezicht aan te passen en bij te dragen aan verbetering van de informatiehuishouding van de rijksoverheid.
• - 

  De huidige wet is mede gebaseerd op het papieren tijdperk, waardoor regels niet altijd goed toepasbaar zijn in de digitale context. Met het voorstel worden begrippen verduidelijkt, wordt modernere terminologie geïntroduceerd en wordt voorzien in een integrale memorie van toelichting.
• - 

  Het ministerie van OCW werkt parallel aan aanpassing van het Archiefbesluit en de Archiefregeling, met het voornemen deze gelijktijdig met de wet in werking te laten treden.
• - 

  De minister van OCW heeft de Kamer bij brief van 20 november 2025 geïnformeerd over het streven om het wetsvoorstel Archiefwet 20.. (35.968, E) met ingang van 1 januari 2027 in werking te laten treden.
• - 

  Op 15 april 2025 is inbreng geleverd voor het verslag door de fracties van GroenLinks-PvdA, CDA, D66, SP en SGP. Het verslag is op 22 april 2025 vastgesteld (35.968, B). De nota naar aanleiding van het verslag is op 30 oktober 2025 ontvangen (35.968, D).
• - 

  Op 18 november 2025 is inbreng geleverd voor het tweede verslag door de fractie van GroenLinks-PvdA (Veldhoen). Het tweede verslag is op 26 november 2025 vastgesteld (35.968, F). De nota naar aanleiding van het tweede verslag is op 13 april 2026 ontvangen (35.968, G). Deze ligt vandaag ter bespreking voor.

Tweede Kamer:

...

Beslispunt

Wenst de commissie:

• - 

  een datum te bepalen voor het leveren van inbreng voor een tweede verslag?
• - 

  het wetsvoorstel af te doen als hamerstuk of na stemming?
• - 

  aan de Kamervoorzitter een datumvoorstel te doen voor een plenair debat?

Toelichting

• - 

  Het voorstel is op 16 december 2025 aangenomen door de Tweede Kamer (zie het stemmingsoverzicht in de bijlage).
• - 

  Met dit wetsvoorstel wordt de Wet subsidiëring landelijke onderwijsondersteunende activiteiten 2013 en enige andere onderwijswetten gewijzigd, en wordt geregeld dat de ondersteuning van scholen en mbo-instellingen bij het onderwijs aan zieke leerlingen als wettelijke taak wordt belegd bij een aan te wijzen rechtspersoon.
• - 

  Op 20 januari 2026 is inbreng geleverd voor het verslag door de fracties van GroenLinks-PvdA (Roovers), D66 (Van Meenen) en de PVV (Van Kesteren). De fractie van Volt (Perin-Gopie) heeft zich aangesloten bij de inbreng van GroenLinks-PvdA en D66. Het verslag is op 3 maart 2026 vastgesteld (36.530, B).
• - 

  De nota naar aanleiding van het verslag is op 7 april 2026 ontvangen (36.530, C). Deze ligt vandaag ter bespreking voor.

Beslispunten

• - 

  Welke fracties wensen vandaag inbreng te leveren voor het verslag?
• - 

  Kan de commissie ermee instemmen, met het oog op spoedige beantwoording, de ruwe inbrengen aan het ministerie beschikbaar te stellen?

Toelichting

Op 31 maart 2026 besloot de commissie om vandaag (21 april 2026) gelegenheid te bieden voor het leveren van inbreng voor het verslag.

Achtergrond

• - 

  Op 24 maart 2026 heeft de Tweede Kamer gestemd over alle begrotingswetsvoorstellen. In het College van fractievoorzitters is de wens uitgesproken om een spoedige begrotingsbehandeling te waarborgen. Op 7 april 2026 vinden in principe geen commissievergaderingen plaats vanwege het debat over de regeringsverklaring. Omdat er op 31 maart 2026 geen plenair debat voorzien is en er dus veel tijd is voor commissievergaderingen, is voorgesteld om waar mogelijk de begrotingen op 31 maart 2026 voor procedure te agenderen in alle commissies.
• - 

  In artikel 2.25 van de Comptabiliteitswet 2016 is een regel opgenomen voor het geval een begroting niet voor de start van het kalenderjaar is goedgekeurd. Lopend beleid dat ten grondslag ligt aan de begroting kan met terughoudendheid in uitvoering worden genomen. Voor nieuw beleid geldt het uitgangspunt 'niet, tenzij'. Voor dit 'tenzij' is vereist dat uitstel naar de mening van de betreffende minister niet in het belang is van de Staat en dat hij de Kamers daarover heeft geïnformeerd. De Kamers hoeven zich hier niet expliciet over uit te spreken.
• - 

  De Europese begrotingsregels (Verordening (EU) nr. 473/2013, artikel 4, lid 3 en overweging 15) bepalen dat begrotingen in principe vóór aanvang van het begrotingsjaar worden vastgesteld. In het geval behandeling voor de jaarwisseling niet lukt (“omwille van objectieve redenen buiten de macht van de overheid"), dienen lidstaten te beschikken over uitgestelde begrotingsprocedures. Met de hiervoor genoemde bepaling in de Comptabiliteitswet is in zo’n uitgestelde begrotingsprocedure voorzien.

Beslispunten

Wenst de commissie:

• - 

  naar aanleiding van de brief van 31 maart 2026 (36.894, C) met de minister van OCW in nader schriftelijk overleg te treden; of
• - 

  het agendapunt aan te houden in afwachting van de beantwoording van de Europese Commissie?

Toelichting

• - 

  Op 12 november 2025 heeft de Europese Commissie haar Mededeling over een cultuurkompas voor Europa gepubliceerd. Met dit cultuurkompas heeft de Europese Commissie als doel om voordelen van cultuur te benutten, met name door de culturele troeven van Europa te bevorderen en de belangrijkste belemmeringen voor de culturele en creatieve industrieën aan te pakken. Deze omvatten voor de Commissie beperkingen op artistieke expressie, de onzekere bestaansmiddelen van kunstenaars, ongelijke kansen voor culturele participatie en de invloed van artificiële intelligentie (AI) op de sectoren.
• - 

  Op 20 januari 2026 heeft de commissie besloten de Mededeling in behandeling te nemen en inbreng te leveren voor schriftelijk overleg.
• - 

  De commissie heeft op 11 februari 2026 een brief verzonden aan de minister van OCW (36.894, C) en op 16 februari 2026 aan de Europese Commissie in het kader van de politieke dialoog (36.894, B).
• - 

  Op 9 maart 2026 stuurde de minister van OCW een brief om aan te geven dat een beantwoording van de vragen binnen de gestelde termijn niet mogelijk is.
• - 

  De beantwoording door de minister van OCW is op 31 maart 2026 ontvangen. Het verslag van het schriftelijk overleg (36.894, C) ligt vandaag ter bespreking voor.
• - 

  De beantwoording van de Europese Commissie wordt naar verwachting op 16 mei 2026 ontvangen.

Beslispunt

Wenst de commissie één van de onderwerpen als vermeld op het zogenoemde inspiratielijstje voor het Werkprogramma 2027 van de Onderwijsraad, dan wel een ander onderwerp, advies te vragen aan de Onderwijsraad?

Toelichting

• - 

  Op 16 april 2026 is traditiegetrouw bijgaand inspiratielijstje voor het Werkprogramma 2027 van de Onderwijsraad ontvangen, samengesteld mede op basis van de verschillende ophaalrondes uit het veld. Op het lijstje staan die onderwerpen vermeld waarover de Kamer - indien gewenst - advies kan vragen aan de Onderwijsraad. Mocht er nog een ander onderwerp zijn waarover de Kamer advies wil vragen, dan is die mogelijkheid er. Het inspiratielijstje is als te doen gebruikelijk ook naar de Tweede Kamer en het Ministerie van OCW gezonden.
• - 

  Vorig jaar heeft de commissie op 27 mei 2025 een gesprek gevoerd met de Onderwijsraad over onder meer het Werkprogramma 2026-2027. De Kamer heeft op 2 juli 2025 na afstemming met de Onderwijsraad gevraagd een verkenning c.q. advies uit te brengen over "Stelselverkenning naar de inrichting van het voortgezet onderwijs en het vervolgonderwijs " (zie bijlage). De Onderwijsraad heeft aangegeven volop aan de slag te zijn met deze adviesaanvraag.
• - 

  Dit jaar staat op 26 mei 2026 van 18:30-19:30 uur (samen met de commissie KOREL) een gesprek gepland met de Onderwijsraad over het op 13 april 2026 verschenen advies "Onderwijs in Caribisch Nederland ". Desgewenst is er 'en marge' van dit gesprek ruimte om met de Onderwijsraad van gedachten te wisselen over een eventuele adviesaanvraag.

Tweede Kamer

De Tweede Kamer heeft op voordracht van het lid Moorman (GroenLinks-PvdA) op 5 maart jl. besloten om advies te vragen aan de Onderwijsraad over de vraag Wat is de definitie van goed onderwijs? ( TK, 36.800 VIII, 140)

A - Uitstelbrief beantwoording vragen BBB-fractie inzake Open Universiteit

Op 3 maart 2026 hebben de leden van de fractie van de BBB vragen gesteld aan de minister van OCW over de reactie op de toezegging inzake de bezuiniging op de Open Universiteit. De minister heeft laten weten dat beantwoording van deze vragen niet binnen de gestelde termijn mogelijk is, aangezien de nadere invulling van de in het coalitieakkoord opgenomen investeringen in het onderwijs (envelop van € 1,5 miljard) nog wordt uitgewerkt en nog niet duidelijk is wat dit betekent voor de eerder voorgenomen bezuinigingen en voor de Open Universiteit. De minister heeft aangekondigd vóór het meireces met een brief te komen over deze invulling en de vragen van de fractie van de BBB daarna te zullen beantwoorden.

B - Rapport De Staat van het Onderwijs 2026

De Inspectie van het Onderwijs heeft op 15 april 2026 de Staat van het Onderwijs gepubliceerd. Hieruit blijkt dat de kwaliteit van het onderwijs onder druk staat en dat er grote verschillen bestaan tussen sectoren en regio’s. In het basisonderwijs zijn de resultaten gestabiliseerd. In het voortgezet onderwijs blijven de prestaties op leesvaardigheid en woordenschat dalen en laat ook rekenen-wiskunde een negatieve ontwikkeling zien. In het mbo zijn de resultaten op het centraal examen Nederlands zorgelijk. Daarnaast krijgen scholen nog vaak herstelopdrachten voor basisvaardigheden en burgerschap, waarbij het onderwijs niet altijd doelgericht, samenhangend en herkenbaar is. De inspectie wijst tevens op tekortschietende kwaliteitszorg en het belang van de rol van schoolleiders.

C - Jaarverslag 2025 College voor Toetsen en Examens

De staatssecretaris van Onderwijs en Emancipatie heeft het jaarverslag 2025 van het College voor Toetsen en Examens (CvTE) aangeboden aan de Kamer. Het CvTE is verantwoordelijk voor de centrale examens in het voortgezet onderwijs en mbo, de staatsexamens, de doorstroomtoetsen in het primair onderwijs en het staatsexamen Nederlands als tweede taal. In het verslag legt het CvTE verantwoording af over de uitvoering van zijn wettelijke taken en het gevoerde beleid in 2025. Het college heeft deze taken conform de gestelde kaders uitgevoerd, waarmee de continuïteit van de examinering is gewaarborgd. Daarnaast wordt in het verslag aandacht besteed aan de start van het Expertisepunt passend examineren vo en het programma digitalisering centrale examens.

D - Interparlementaire commissievergadering Erasmus+, ESC en Creative Europe op 3 juni 2026

Op 3 juni 2026 vindt in het Europees Parlement te Brussel een interparlementaire commissievergadering (ICM) plaats over Erasmus+, het Europees Solidariteitskorps (ESC) en Creative Europe in het huidige en toekomstige Meerjarig Financieel Kader (MFK), mede georganiseerd met de Commissie Cultuur en Onderwijs (CULT) van het Europees Parlement. Tijdens deze bijeenkomst worden ervaringen met de huidige programma’s en de toekomstige inrichting voor de periode 2028–2034 besproken. Deelname staat open voor maximaal vier leden per nationaal parlement. Nadere informatie volgt.

E - Documentaire 'Gedwongen Geloften'

Naar aanleiding van het besluit van de commissie van 31 maart jl. om de mogelijkheden te verkennen om de NPO-documentaire 'Gedwongen Geloften' gezamenlijk te bekijken, heeft de griffie hierover navraag gedaan. Uit deze verkenning is gebleken dat een gezamenlijke vertoning in besloten setting tot de mogelijkheden behoort, echter wel zonder aanvullende programmering of betrokkenheid van externe partijen. Gelet hierop is ervoor gekozen te volstaan met het delen van een link naar de documentaire, zodat de leden deze desgewenst individueel kunnen bekijken.

De documentaire is te raadplegen via: https://npo.nl/start/afspelen/npo-doc-gedwongen-geloften.

F - Geannoteerde agenda OJCS-Raad 11 en 12 mei 2026.

Bijgaand treft u aan de geannoteerde agenda van de Onderwijs-, Jeugd-, Cultuur- en Sportraad (OJCS-Raad) van 11 en 12 mei 2026 in Brussel voor de onderdelen ‘onderwijs’ en ‘cultuur’. Het onderwijsdeel van de Raad staat gepland op 11 mei. Het cultuurdeel van de Raad staat gepland voor 12 mei.

Hieronder is een overzicht van de openstaande correspondentie weergegeven. Een overzicht van wetsvoorstellen die bij de commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) in (schriftelijke) behandeling zijn, is hier te raadplegen.