Verslag van de vergadering van 15 juni 2026 (2025/2026 nr. 33)
Status: ongecorrigeerd
Aanvang: 20.18 uur
Een verslag met de status "ongecorrigeerd" is niet voor citaten en er kan geen recht aan ontleend worden.
De heer Dessing i (FVD):
Voorzitter, dank u wel. Dank aan minister Heerma voor zijn aanwezigheid.
In de debatten van vorig jaar is in deze Kamer uitvoerig besproken hoe desastreus het beleid vanaf 2015 in de praktijk heeft uitgepakt. Veel partijen, inclusief de toen verantwoordelijke, erkenden de grote problemen. Toch laat ik hier als fractie van Forum voor Democratie een ander geluid horen dan de bijdrages tot nu toe.
Het Rijk stapelt maatregelen en wetten die de lastendruk voor gemeenten en voor de inwoners van gemeenten steeds zwaarder maken. Er ontstond daarna in het debat een onnavolgbaar vliegen afvangen over de vraag hoe de onduidelijkheid enerzijds over de beleidsvrijheid van de decentrale overheden en anderzijds over medebewindstaken precies te duiden valt. Kamerbreed werd opgeroepen om daar eindelijk duidelijkheid over te scheppen. En nu, één jaar later, is niemand in dit huis ook maar iets wijzer geworden.
Voorzitter. Voor ons ligt nu wel een begroting die opnieuw in omvang is toegenomen, terwijl de problemen bij cruciale voorzieningen toenemen. En kent u die grap van het financiële ravijn? Ja, dat kwam dus niet. En dat gaat ook niet komen. Het is onderdeel van een wederzijdse gijzeling. Aan de ene kant is er de VNG, die meer geld eist voor de gemeenten, en aan de andere kant is er het Rijk, dat steeds meer taken, niet altijd zijnde kerntaken, bij de gemeenten neerlegt. Dit leidt vervolgens tot aanhoudende hoge ambities en uitgaven van gemeenten, die onder druk staan om hun kerntaken, zoals betaalbaar wonen, jeugdzorg, openbare ruimte en onderwijshuisvesting, overeind te houden.
De keuzes die gemeenten hierbij maken zijn soms onnavolgbaar. Kijk bijvoorbeeld maar eens even naar het coalitieakkoord van Amsterdam dat deze week is gesloten. Daarin staat dat er aan de ene kant wordt bezuinigd op de jeugdzorg, terwijl aan de andere kant de opvang voor 30.000 illegale immigranten wordt uitgebreid naar onbeperkte duur en bovendien wordt gefaciliteerd door de gemeente, die er zelfs voor kiest om bij tegengas uit Den Haag de kosten hiervoor zelf te zullen dragen. En dit terwijl de straten van Amsterdam verloederen door zwerfvuil vanwege falend regeringsbeleid. Is dit nu een voorbeeld van de uitvoering van medebewindstaken of is dit een eigen verantwoordelijkheid, iets wat de gemeente zelf mag bepalen? Rechtvaardigt dit soort beleid uitbreiding van het gemeentefonds? Wij hebben sterk onze twijfels.
Kortom, de lastendruk voor burgers blijft door deze "ambitieuze bestedingen" alleen maar toenemen — de ozb-belasting en de stijgende parkeerkosten zijn slechts twee voorbeelden hiervan — terwijl de voorzieningen die de decentrale overheden juist als kerntaak zouden moeten prioriteren verder verschralen. Vervolgens is een medebewindstaak die daadwerkelijk uitgevoerd lijkt te worden de vervanging van infrastructuur, wat de energievoorziening onzeker maakt en de mobiliteit frustreert.
Voorzitter, ik rond af. Het moge duidelijk zijn: Forum voor Democratie gaat ook niet akkoord met deze begroting, ook niet vanuit onze rol in de Eerste Kamer. Wij roepen de minister en het parlement op tot een urgente herziening van wat we hier met z'n allen aan het doen zijn. Het is hoog tijd dat we in het belang van onze burgers echt gaan nadenken over een radicale systeemwijziging, zodat deze fatale trend van alsmaar stijgende uitgaven en verschraling van voorzieningen eindelijk wordt gestuit. Wij kijken uit naar een heldere reflectie van de minister op de volstrekt onduidelijke financiering van de decentrale overheden, want anders is, zoals zo vaak, de burger de dupe. Dat mogen wij, zeker in deze tijd, niet laten gebeuren.
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik nu graag het woord aan de heer Van Hattem van de fractie van de PVV.