Zevenhonderd parlementariërs uit 130 landen kwamen van 5 tot en met 9 oktober 2026 bijeen voor de 153e vergadering van de InterParlementaire Unie (IPU) in Arusha, Tanzania. Onder hen twee Eerste Kamerleden. De vergadering had met 39,4% een recordpercentage vrouwelijke parlementariërs. Vooraanstaande gasten spraken de Assemblee toe, onder wie de voorzitter van het parlement van Tanzania, Mussa Azzan Zungu, de premier van Tanzania, Kassim Majaliwaen. Ook was er een videoboodschap van de president van Tanzania, Samia Suluhu Hassan. Parallel aan de vergadering van de IPU Assemblee vond de vergadering van de ASGP plaats, de vereniging van griffiers van parlementen.
Tijdens deze assemblee werd Milton Dick uit Australië tot nieuwe president van de IPU-Assemblee gekozen. Het General Debate stond in het teken van versterken van goed bestuur en het versterken van de positie van gemeenschappen door middel van inclusiviteit, vertrouwen en kansen voor iedereen, met bijdragen van senatoren Eric Holterhues en Elly van Wijk.
Het Emergency Item dat werd behandeld was ingediend door Nepal en stond in het teken van klimaatgerelateerde rampen, met nadruk op het versterken van weerbaarheid in de Himalaya en andere kwetsbare regio's. Naoero werd als 184e lid van de IPU verwelkomd.
De 12Plus Groep diende op initiatief van Oekraïne een verklaring in bij de secretaris-generaal van de IPU over de zogenaamde verkiezingen voor de Doema van de Russische Federatie en de onwettige wijze waarop deze zijn gehouden in de tijdelijk bezette gebieden van Oekraïne, Moldavië en Georgië, gebaseerd op een eerder aangenomen resolutie van de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa.
Op de slotdag werd de Arusha-verklaring aangenomen en de resolutie van de commissie Democratie en Mensenrechten over inclusieve sociale ontwikkeling voor iedereen. Rocío Abed de Zacarías, een parlementslid uit Paraguay, ontving de Cremer-Passy-prijs 2026 voor haar inzet voor de mensenrechten.
Vanuit Nederland namen de Eerste Kamerleden Elly van Wijk (BBB) en Eric Holterhues (ChristenUnie) deel aan de IPU Assemblee. Bij de vergadering van de ASGP waren Griffier Peter Oskam namens de Tweede Kamer en Kim Nagtzaam namens de Eerste Kamer als directeur Organisatie en lid van het MT.
Tijdens het algemene debat spraken vertegenwoordigers van de nationale delegaties over het overkoepelende thema 'het koesteren van hoop, het waarborgen van vrede en het garanderen van rechtvaardigheid voor toekomstige generaties'.
Tijdens zijn bijdrage benadrukte Holterhues dat goed bestuur, inclusiviteit en gelijke kansen onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
Van Wijk bracht in dat vertrouwen in de democratie actief moet worden opgebouwd door transparantie, participatie en goed te luisteren naar burgers. Tevens gaf zij aan dat politici ook de verantwoordelijkheid hebben jegens burgers om de basisbehoeften als zijnde voedsel, energie en wonen veilig te stellen.
De commissie Duurzame Ontwikkeling vergaderde over het onderwerp van de volgende resolutie over parlementair leiderschap bij de bescherming van berg‑ en oceaanecosystemen. Ook was er een debat over de motie voor het bevorderen van een op rechten gebaseerde, inclusieve en duurzame toekomst van werk te midden van de vooruitgang op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI).
Volgens Holterhues kan AI kansen bieden voor bijvoorbeeld een vergrijzende samenleving, maar moet niet vergeten worden dat AI ook een ecologische keerzijde heeft die vaak buiten beeld blijft. 'Daarom moet bij de verdere ontwikkeling van AI niet alleen worden gekeken naar innovatie en economische kansen, maar ook naar duurzaamheid en de impact op het milieu,' zei hij.
Van Wijk nam deel aan de debatten in de Commissie Democratie en Mensenrechten over de resolutie inclusieve sociale ontwikkeling en de rechten en empowerment van mensen met een handicap. Tijdens de behandeling van de amendementen stelde zij dat in een resolutie die dit belangrijke doel nastreeft, politieke statements en politieke amendementen niet thuishoren.
Voor het gebruikelijke urgentiedebat waren vier zogeheten Emergency Items ingediend. Het Emergency Item van Nepal dat de meerderheid van stemmen kreeg ging over klimaatgerelateerde rampen, met nadruk op het versterken van weerbaarheid in de Himalaya en andere kwetsbare regio's.
De overige drie Emergency Items kwamen van Bahrein over maritieme veiligheid, van Iran over veroordeling van de militaire acties van de VS en Israël en van Oekraïne over betere bescherming van burgers en essentiële civiele infrastructuur tijdens gewapende conflicten. Oekraïne trok haar voorstel in tijdens de presentatie.
Tijdens het plenaire debat over het Emergency Item bracht Holterhues in dat klimaatverandering wereldwijd steeds meer directe gevolgen heeft: 'De ramp in Nepal is een tragedie, maar herinnert ons er ook aan dat berggebieden, eilandstaten, deltagebieden en vele andere kwetsbare delen van de wereld met steeds grotere uitdagingen worden geconfronteerd.' Een aantal punten uit de inbreng van Holterhues werden opgenomen.
Het IPU-comité voor de mensenrechten van parlementsleden behandelde 841 zaken uit 48 landen. Op de slotdag legde ze aan de Assemblee 298 situaties van schendingen voor in onder meer Argentinië, Israël en Congo. Speciale aandacht was er voor Myanmar waar de commissie het regime opriep gedetineerde parlementsleden bezoek van het Internationale Rode Kruis (ICRC) te laten ontvangen.
De delegatie nam deel aan alle bijeenkomsten van de 12 Plus‑groep en diverse nevenactiviteiten rond de Assemblee.
Van Wijk woonde het Forum van vrouwelijke parlementsleden bij en nam deel aan de workshop Geestelijke gezondheid door de generaties heen en het side event over voedselzekerheid, veerkrachtige landbouw en betrouwbare handelsroutes. Oekraïne organiseerde dit evenement en liet een stevige boodschap horen: als haar boeren dit jaar niet financieel ondersteund worden om de voorbereidingen voor de oogst volgend jaar te treffen, als havens niet opengaan, dan zal er honger zijn voor grote delen van de wereldbevolking. De rek is er uit.
Holterhues volgde de vergaderingen van de commissie over de Verenigde Naties waar de motie over herziening van het Handvest van de Verenigde Naties werd behandeld. En marge van de conferentie was er een ontmoeting met de Nederlandse ambassadeur Crompvoets en een afvaardiging van Nederlanders werkzaam en woonachtig in de regio in de regio's Arusha en Moshi.
Tijdens de ASGP-vergadering gaf Nagtzaam op 7 oktober een presentatie over het wervingsbeleid van de Eerste Kamer. Ook was er een joint debate op 8 oktober van de IPU en de ASGP over digitaal geweld in de politiek en op 9 oktober over de manier waarop parlementen reageren op de uitdagingen die democratische instellingen vandaag de dag onder druk zetten.
Lees hier de resultaten van de 153e IPU-Assemblee en hier het 2026 rapport van de commissie inzake de mensenrechten van parlementsleden.