Dinsdag 10 november 2026, commissie Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV)




Agenda

1.Vaststellen agenda

2.E250023 - COM(2025)433 en COM(2025)434

Voorstellen voor Besluiten van de Raad betreffende het ondertekenen en sluiten, namens de EU, van het Verdrag inzake de bescherming van het milieu door middel van het strafrecht

Beslispunt

Welke leden leveren vandaag inbreng voor nader schriftelijk overleg?

Toelichting

  • - 
    Op 28 oktober 2025 is door de leden Kluit (PRO) en Jaspers (BBB) inbreng geleverd voor schriftelijk overleg over de voorstellen van de Raad betreffende besluiten inzake ondertekening en sluiting, namens de Europese Unie, van het Verdrag van de Raad van Europa inzake de bescherming van het milieu door middel van het strafrecht (COM(2025)433 en COM(2025)434).
  • - 
    Op 28 september 2026 ontving de Kamer van de de minister van Justitie en Veiligheid de beantwoording.
  • - 
    Op 13 oktober jl. besloot de commissie vandaag gelegenheid te bieden voor het leveren van inbreng voor nader schriftelijk overleg.
  • - 
    Op 5 december 2025 is Besluit 2025/2493 betreffende de ondertekening, namens de Europese Unie, van het Verdrag van de Raad van Europa inzake de bescherming van het milieu door middel van het strafrecht gepubliceerd in het Europees Publicatieblad en dezelfde dag in werking getreden. De procedure omtrent het voorstel voor een Raadsbesluit betreffende de sluiting, namens de EU, van het hiervoorgenoemde verdrag loopt momenteel nog.

Inbreng nader schriftelijk overleg

3.COM(2026)701

Communication from the Commission: Vision 2040 for fisheries and aquaculture

Beslispunt

Welke leden leveren vandaag inbreng voor schriftelijk overleg met de regering en/of de Europese Commissie (politieke dialoog)?

Toelichting

  • - 
    De Europese Commissie heeft haar Visie 2040 voor de visserij- en aquacultuursector gepresenteerd. Doel is een economisch sterke en duurzame sector te bevorderen, onder meer door innovatie, verduurzaming en versterking van de concurrentiekracht van Europese visserij- en aquacultuurbedrijven.
  • - 
    Uw commissie heeft deze mededeling, op voordracht van de fractie van de BBB, geprioriteerd in het Europees Werkprogramma van de Eerste Kamer 2026.
  • - 
    Op 27 oktober jl. besloot de commissie vandaag gelegenheid tot bieden voor het leveren van inbreng voor schriftelijk overleg met de regering en/of de Europese Commissie (politieke dialoog).

Inbreng

4.Geannoteerde agenda van de Milieuraad van 12 oktober 2026

Beslispunt

Welke leden leveren vandaag inbreng voor schriftelijk overleg met de regering en/of de Europese Commissie (politieke dialoog)?

Toelichting

  • - 
    Op 24 september 2026 ontving uw kamer een brief van de staatssecretaris van I&W, de minister van KGG en de minister van LVVN ter aanbieding van de Geannoteerde Agenda Milieuraad 12 oktober 2026.
  • - 
    Op verzoek van het lid Jaspers (BBB) werd de brief van 24 september 2026 ter bespreking geagendeerd.
  • - 
    Op 27 oktober jl. besloot de commissie vandaag gelegenheid te bieden voor het leveren van inbreng voor schriftelijk overleg met de regering en/of de Europese Commissie (politieke dialoog).

Inbreng

5.33118, HL

Verslag van een nader schriftelijk overleg met de staatssecretaris van LVVN over wijziging Besluit activiteiten leefomgeving en Besluit kwaliteit leefomgeving (bescherming wolf en goudjakhals); Omgevingsrecht

Beslispunt

Zijn de vragen afdoende beantwoord of wenst de commissie in nader schriftelijk overleg te treden?

Toelichting

  • - 
    Het Besluit houdende wijziging van het Besluit activiteiten leefomgeving en van het Besluit kwaliteit leefomgeving (bescherming wolf en goudjakhals) is bij brief van 6 juni 2025 (33118, GL) voorgehangen bij beide Kamers.
  • - 
    Op 26 mei 2026 heeft de commissie inbreng voor nader schriftelijk overleg geleverd. De brief met vragen is op 3 juni 2026 verstuurd en op 6 juli 2026 is de antwoordbrief ontvangen (33118, HH).
  • - 
    De staatssecretaris van LVVN heeft de Kamer bij brief van 6 juli 2026 geïnformeerd over de inwerkingtreding van de AMvB over de bescherming van de wolf (33118, HI). De AMvB is op 11 juli 2026 in werking getreden. Het inwerkinggetreden besluit is bijgevoegd.
  • - 
    De commissie leverde op 22 september inbreng voor nader schriftelijk overleg en op 2 november jl. ontving de Kamer de beantwoording door staatssecretaris van LVVN. Het verslag van een nader schriftelijk overleg ligt vandaag ter bespreking voor.

De commissie besloot in haar vergaderingen van 9 juni en 23 juni jl. de volgende documenten te betrekken bij het schriftelijk overleg:

  • - 
    de brief van de staatssecretaris van LVVN over beleid wolven 2026 (33118, HE);
  • - 
    de brief van 8 juni 2026 (33118, HF) over appreciatie advies Raad van State Besluit activiteiten leefomgeving en van het Besluit kwaliteit leefomgeving;
  • - 
    het rapport 'Terug in het vizier: Wolvenstroperij in Nederland' van EcoJust; en
  • - 
    de schriftelijke vragen van 24 april 2026 (ex art. 105 RvO I) van de leden Nicolaï en Koffeman (beiden PvdD) 'Over de bescherming van de wolf'. De staatssecretaris heeft deze vragen op 1 juni jl. beantwoord.

Bespreking verslag nader schriftelijk overleg

6.37.052 / 35.334 , A en 30.252 / 35.334, L

Brief van de minister van LVVN over ondersteuning agrarische sector voor haalbare doelstellingen; Brief van de minister van LVVN ter aanbieding van Ontwerpprogramma Landbouw, Natuur en Stikstof en over Spoedwet vervangen omgevingswaarden stikstofdepositie door omgevingswaarden stikstofemissie; Problematiek rondom stikstof en PFAS

Beslispunt

Wenst de commissie in schriftelijk overleg te treden naar aanleiding van de brieven van 3 november jl. betreffende het Ontwerpprogramma en het Wetsvoorstel (37052/35334, A) en van 3 november jl. betreffende de ondersteuning aan de agrarische sector voor haalbare doelstellingen (30252/35334, L)?

Toelichting

Op 3 november 2026 ontving de Kamer van de minister van LVVN twee brieven aangaande de problematiek rondom stikstof: (1) Brief betreffende het Ontwerpprogramma Landbouw, Natuur en Stikstof en Wetsvoorstel voor vastlegging van de emissiedoelen (Spoedwet vervangen omgevingswaarden stikstofdepositie door omgevingswaarden stikstofemissie, 37052/35334), en de (2) Brief betreffende de ondersteuning aan de agrarische sector voor haalbare doelstellingen (30252/35334).

In de brief (37052/35334, A) over het ontwerpprogramma en het wetsvoorstel (37.052) licht de minister toe dat het kabinet voornemens is de op de kritische depositiewaarde gebaseerde omgevingswaarden te vervangen door emissiedoelen per sector. In het ontwerpprogramma staan vervolgens de maatregelen om die doelen te halen. In deze brief licht het kabinet achtereenvolgens deze onderdelen toe: de maatregelen in het ontwerpprogramma en de doelen in het wetsvoorstel, het belang van deze nieuwe stappen voor vergunningverlening en voor invoering van de rekenkundige ondergrens, de nadere concretisering van de zoneringsaanpak, de verdere uitwerking van het emmissiearm aanwenden van meststoffen, de verdere uitwerking van grondgebondenheid, het mechanisme voor borging van doelbereik, de status en reikwijdte van het ontwerpprogramma en de voorstellen van maatschappelijke partijen en medeoverheden.

In de brief (30252/35334, L) over de ondersteuning aan de agrarische sector voor haalbare doelstellingen geeft het kabinet aan hoe het voornemens is de ondersteuning vorm te geven, wat boeren nu al kunnen doen en welke stappen de overheid zet om te zorgen dat de normen haalbaar zijn. Het kabinet geeft aan dat het uitgangspunt is dat het agrarische ondernemers geen bedrijfs- of verdienmodel gaat voorschrijven, maar ondersteunt bij het ontwikkelperspectief dat de ondernemer kiest voor het bedrijf. Het ontwikkelperspectief zal bestaan uit (een combinatie van) innoveren, extensiveren, omschakelen, verplaatsen of stoppen. Het kabinet geeft aan voor het vormgeven van het ondersteuningspakket samen te werken met de provincies die eveneens een belangrijke ondersteuningsrol vervullen richting agrarische ondernemers. Ook bevat de brief een kabinetsreactie op de reflectie van Wageningen Social & Economic Research (WSER) op het maatregelenpakket stikstof.


Bespreking brieven

7.T03841 / 27858, M

Brief van de staatssecretaris van LVVN ter aanbieding van tweede voortgangsrapportage SPARK-project 2026; Gewasbeschermingsbeleid

Beslispunten

  • - 
    Wenst de commissie naar aanleiding van de brief van 3 november 2026 over de tweede voortgangsrapportage in schriftelijk overleg te treden of neemt zij de brief voor kennisgeving aan?
  • - 
    Hoe oordeelt de commissie over de status van toezegging T03841?

Toelichting

Op 3 november 2026 ontving de Kamer, naar aanleiding van toezegging T03841, een voortgangsrapportage over het SPARK-project. Dit project betreft wetenschappelijk onderzoek door het RIVM naar de mogelijke relatie tussen bestrijdingsmiddelen en het ontstaan van de ziekte van Parkinson. Het project, met als acroniem SPARK (Strategies for regulatory assessment of PARKinson’s disease), heeft als doel een teststrategie te ontwikkelen waarmee de mogelijke relatie tussen gewasbeschermingsmiddelen en de ziekte van Parkinson onderzocht kan worden. Deze rapportage beschrijft de voortgang van het project van april tot september 2026.

De brief ligt vandaag ter bespreking voor. Ambtelijk wordt geadviseerd de status van de toezegging, thans deels voldaan, te handhaven.

Toezegging:

De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit zegt de Kamer, naar aanleiding van vragen van het lid Kluit (GroenLinks-PvdA) en van het lid Van Aelst-den Uijl (SP), toe dat wanneer wetenschappelijk wordt aangetoond dat er een causaal verband bestaat tussen glyfosaat en neurodegeneratie, direct wordt gestopt met het gebruik van glyfosaat.


Bespreking brief

8.21501-32, K

Verslag van een schriftelijk overleg met de minister van LVVN en de staatssecretaris van LVVN over de Landbouw- en Visserijraad van 27 april 2026; Landbouw- en Visserijraad

Beslispunt

Zijn de vragen afdoende beantwoord?

Toelichting

  • - 
    Op 15 april 2026 ontving de Kamer een brief van de minister van LVVN en de staatssecretaris van LVVN over de geannoteerde agenda van de Landbouw- en Visserijraad van 27 april 2026.
  • - 
    De commissie besloot op 12 mei 2026, op verzoek van het lid Visseren-Hamakers (Fractie-Visseren-Hamakers) de geannoteerde agenda van de Landbouw- en Visserijraad van 27 april ter bespreking te agenderen.
  • - 
    Op 30 juni jl. is een brief met vragen van de leden van de fracties van de PVV, met aansluiting van de Fractie-Van Gasteren, en de Fractie-Visseren-Hamakers aan de minister van LVVN gestuurd. Op 6 november zijn de antwoorden ontvangen.

Bespreking verslag schriftelijk overleg

9.Mededelingen en informatie

24 november 2026: Technische briefing samenhang tussen AMvB's en wetten uit het stikstofpakket en de Rekenkundige ondergrens stikstof.

Op verzoek van het lid Kanis (D66) besloot de commissie een technische briefing te organiseren over de volgordelijkheid en de samenhang tussen AMvB's en wetten uit het stikstofpakket en de samenhang met de Rekenkundige ondergrens stikstof. Deze vindt plaats op 24 november van 16.30 tot 17.30 uur in commissiekamer 1.

Energietransitie glastuinbouw

Op 3 november jl. ontving de Kamer een brief van de staatssecretaris van LVVN inzake de energietransitie glastuinbouw. De brief bevat een terugblik op de besluitvoming en een vooruitblik hierop, de voortgang op de randvoorwaarden en de appreciatie van het WSER-rapport "Broeikasgasbeprijzing Nederlandse glastuinbouw" en de “Tussenevaluatie van het convenant energietransitie glastuinbouw & de evaluatie van de EG- en MEI-regelingen" en overige onderwerpen in relatie tot glastuinbouw.

Verslag van de Landbouw- en Visserijraad van 26 oktober 2026

Op 6 november jl. ontving de Kamer het verslag van de Landbouw- en Visserijraad van 26 oktober 2026. De Raad bereikte unaniem een gedeeltelijke algemene oriëntatie over het voorstel voor het GLB na 2027. Verder is onder andere gesproken over een gedeeltelijke algemene oriëntatie van de Raad over het voorstel voor de Gemeenschappelijke Marktordening (GMO), het in de Raad met unanimiteit bereikte politiek akkoord over de vangstmogelijkheden in de Oostzee voor 2027, de laatste ontwikkelingen met betrekking tot handel en de stand van zaken in lopende bilaterale onderhandelingen over handelsakkoorden.


10.Rondvraag

11.Ter herinnering: openstaande correspondentie en wetgevingsverslagen commissie LNV

  • - 
    Hieronder is een overzicht van de openstaande correspondentie weergegeven (dit betreft brieven en wetgevingsverslagen).
  • - 
    Een overzicht van wetsvoorstellen die bij de commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) in (schriftelijke) behandeling zijn, is via deze LINK te raadplegen.
  • - 
    Een overzicht van LNV-wetsvoorstellen in behandeling bij de Tweede Kamer is te raadplegen via deze LINK.

Overzicht openstaande correspondentie en wetgevingsverslagen

Verzonden

Onderwerp + link

Reactietermijn

Toelichting

CORRESPONDENTIE:

     

5 november 2026

PD - Commissiemededeling EU-strategie voor de Veehouderij

Link brief: 28.973

5 februari 2026

 

3 november 2026

NSO- Programma Maatwerk Pasmelders

Link brief: 36.755

1 december 2026

 

3 november 2026

SO- Voorhang ontwerp-AMvB Dierwaardige veehouderij

Link brief: 28.286

1 december 2026

 

3 november 2026

SO - Commissiemededeling EU-strategie voor de Veehouderij

Link brief: 28.973

1 december 2026

 

27 oktober 2026

PD - Evaluatie van de Diergezondheidsverordening

Link brief: 29.683

27 januari 2026

 

27 oktober 2026

PD - Evaluatie van de Nitratenrichtlijn

Link brief: 33.037

27 januari 2026

 

27 oktober 2026

SO - Evaluatie van de Diergezondheidsverordening

Link brief: 29.683

24 november 2026

 

27 oktober 2026

SO - Evaluatie van de Nitratenrichtlijn

Link brief: 33.037

24 november 2026

 

27 oktober 2026

NSO - gezondheidsrisico’s geitenhouderijen en het voorzorgsbeginsel

Link brief: 28.973 / 29.683 / 32.793

24 november 2026

 

29 september 2026

SO - Rappel toezeggingen en moties

Link brief: 37.020 XIV

13 november 2026

 

16 september 2026

SO - Stikstof

Link brief: 36.800 XIV / 35.334

14 oktober 2026

Stand van zaken (6/11): vanwege de recente ontwikkelingen op het stikstofdossier, moeten de concept-antwoorden geactualiseerd worden. Er wordt daarom aan een nieuwe versie gewerkt waarvan verwacht wordt dat deze volgende week verstuurd wordt.

Eerder ambtelijk gerappelleerd op 21 oktober 2026.

1 juni 2026

SO - Rli-advies Grond voor verbetering

Link brief: 29.435

29 juni 2026

Uistelbrief 9 juli 2026PDF-document: antwoord komt na kabinetsreactie

20 mei 2026

NSO - Jaarverslag Staatsbosbeheer 2024

Link brief: 29.659

17 juni 2026

Stand van zaken (6/11):

de beantwoording wordt in de week van 9 november verwacht.

Eerder ambtelijk gerappelleerd op 21 oktober 2026 (en daarvoor ook op 8 oktober).

WETGEVING:

     

3 november 2026

Implementatiewet Visserijcontrole met betrekking tot de maximaal op te leggen bestuurlijke boete

Link verslag: 36.899

1 december 2026

 

Versie 6 november 2026